“Altijd helpen, niet afwijzen maar op weg helpen”

Bianca begint te lachen als iemand dat tegen haar zegt. Ze reageert direct met ‘zelf noem ik het sociale brandblusser’. De toon is gezet, informeel en aan de koffie in wijkcentrum De Geus met de nadruk op wijk, want het centrum wordt gerund door alleen maar Vrijwilligers, waaronder Bianca. Niet aangeboren talenten In 2004 kwam Bianca in de Geuzenbuurt wonen en via een blaadje in de brievenbus ontdekte zij dat er een buurtvereniging in De Geus actief was. Zij belde naar Ed (wie kent hem niet?) en vroeg of zij Vrijwilliger kon worden, hand- en spandiensten doen. Natuurlijk! Haar niet aangeboren talenten als coördineren en organiseren kwamen goed van pas in De Geus. Vooral de kookactiviteiten werden succesvol onder haar regie. Denk aan 1x per jaar het mantelzorg diner in november (Mantelzorg-week), koken voor de Zaadjesmarkt, Stekjes dag en het Oogstfeest. Recepten bedenken, boodschappen doen, samen koken met en voor Vrijwilligers en daarna gezamenlijk lekker eten, niks is haar te veel. Koken is haar passie en zij straalt als zij erover praat. Laatst bij de Iftar, die door Young Hilversummers, het Lusent & Aloysius College en de Bibliotheek werd georganiseerd, dan is het Bianca die de organisatie ondersteunt met grote pannen en die alles meesleept naar de locatie waar de Iftar wordt gehouden. Diversiteit aan taken Daarnaast houdt Bianca zich bezig met de kledinguitgifte in het wijkcentrum, want er is gratis kleding in De Geus voor hen met een kleine beurs. Elke 4e maandag van de maand bij de Autismesoos in De Geus i.s.m. Sue, helpt Bianca ook. Vaak achter de schermen en dat alweer jaren! Ook helpt Bianca bij het ‘Hulpuurtje’ in De Geus, waarbij zij wijkbewoners helpt met vragen rondom formulieren, systemen en welke vraag zij ook hebben. Iedereen kan een appél op haar doen. Politiek en hbo Bianca is ook actief geweest bij de gemeenteraad in Hilversum. Vanaf 2009 is zij fractiemedewerker bij de SP geweest, waar je kan meedenken, en in 2011 gekozen tot raadslid, een plek waar je kan meebeslissen. Dat heeft zij 14,5 jaar met plezier gedaan. Begin dit jaar heeft Bianca afscheid genomen van de politiek. De laatste 3 jaar ging Bianca ook fysiek naar school, de hbo-opleiding ‘psychosociale therapeut’ en dat kostte haar tijd, aandacht en focus. In juni 2025 heeft zij haar diploma gehaald. En nu? Een zee aan tijd heeft Bianca ineens!!! Niet voor lang, want Bianca heeft altijd iets om handen, zij is na haar diploma betrokken bij Bloei, een Sociale Coöperatie in Hilversum. Bianca heeft naast haar vrijwilligerswerk ook betaald werk bij het Arbeid Trainingscentrum Gooi en Vechtstreek als consulent ‘participeren, re-integreren en zorg’. Daarbij werkt zij drie dagen per week en begeleidt zij mensen naar betaald werk. Vrijdagavond en vakantie Rest mij de vraag aan deze bezige bij en actieve dame; waar haal jij jouw energie of rust vandaan? Ze is een moment stil en zegt dan breed glimlachend in volle overtuiging, thuis en mijn vrijdagavond is heilig. Na een lange intense week is de vrijdagavond voor mezelf. Ik heb een partner, twee katten en mijn huishouden en soms doe ik helemaal niks. Of lekker met een goed boek in handen. Vakanties is ook een manier voor Bianca om te ontspannen. Wel ergens heen gaan waar er iets te doen is! Cultuur bewonderen of mooie gebouwen en kerken bezichtigen of landschappen zien, want in de zon liggen is niets voor haar. Een plek waar je de taal niet spreekt, de politiek niet kent en geen krant kan lezen, geeft Bianca een enorme rust. Haar drijfveer is een bijdrage leveren aan de samenleving, iets doen en zien wat haar bijdrage doet bij een ander. Dan is Bianca sowieso en heel gelukkig. Deze vrolijke goedlachse dame is soms vermoeid, dat geeft zij toe. Maar dat weegt niet op tegen haar overtuiging dat iets doen voor ander er echt toe doet. Ouders en kracht De vader van Bianca was docent op De Trappenberg, dan ging Bianca met haar vader mee. Prachtig vond zij dat, zo heeft Bianca haar zwak voor gehandicapten meegekregen. Haar moeder was boekhoudster en veel ziek. Leven met ene zieke moeder heeft Bianca ervaringsdeskundig gemaakt en daarmee haar aandacht voor de mantelzorgers. Op vroege leeftijd was Bianca het huis uit (14/15 jaar) en heeft uithuisplaatsing en twee pleeggezinnen meegemaakt. De Jeugdzorg heeft zij van binnenuit gezien, zo oom een aantal psychologen. Bianca noemt die periode zelf ‘gewend om jezelf te redden, een eigen plek te veroveren in de grote wereld”. Dat heeft haar enorm sterk en krachtig gemaakt. Toevallig heeft Bianca onlangs een psycholoog uit haar verleden benaderd om betrokken te raken bij Young Hilversummers in The Basement. Een gouden vondst voor alle partijen. En nu? Nu is Bianca tevreden, dankbaar en blij voor alle sociale contacten, verhalen en ontmoetingen in De Geus, in de politiek, uit het verleden en ook bijeenkomsten zoals bij Landsco, de overkoepelende organisatie van Bloei waar zij onlangs bij aanwezig was. Met extra aandacht voor haar gezondheid, want zij moet goed voor zichzelf zorgen.

Al anderhalf jaar zet Janneke zich in als vrijwilliger bij VPTZ Gooi en Vechtstreek. In die tijd was zij betrokken bij twaalf cliënten in hun laatste levensfase. “Het is bijzonder werk,” vertelt ze. “Je bent er op een heel intiem moment in iemands leven.” Het verhaal van Janneke als Vrijwilliger Palliatieve Terminale Zorg. Er zijn voor een ander Janneke volgde in 2024 de basistraining en werd daarna al snel ingezet. Als vrijwilliger ondersteunt zij mensen die terminaal ziek zijn, in hun eigen vertrouwde omgeving. “Mijn rol is om er te zijn,” legt ze uit. “Soms praten we, soms kijken we televisie of drinken we samen koffie. En soms ben ik gewoon op de achtergrond aanwezig. Wat iemand nodig heeft, dat verschilt per moment.” Die aanwezigheid is niet alleen waardevol voor de cliënt, maar ook voor de naasten. “Doordat ik er ben, kan een partner of familielid even weg om boodschappen te doen of een wandeling te maken. Even opladen. Dat geeft rust.” Dichtbij komen De eerste keer dat Janneke bij een gezin binnenstapte, vond ze spannend. “Je komt echt in een persoonlijke situatie terecht. Je bent dichtbij, maakt dingen mee die heel intiem zijn.” Ze herinnert zich hoe ze bij een cliënt aanwezig was terwijl de huisarts langskwam. “De partner was even weg. Ik luisterde mee, zodat ik later kon terugkoppelen. Twee horen nu eenmaal meer dan één.” Naast aanwezigheid biedt ze ook praktische ondersteuning. “Tijdens de training leer je bijvoorbeeld hoe je iemand helpt om comfortabel te liggen of zich te verplaatsen. Dat geeft houvast.” Het belang van aandacht en gesprek Wat Janneke vooral heeft geleerd, is hoe belangrijk het is om goed te luisteren en soms de juiste vraag te stellen. “In de laatste levensfase kom je allerlei situaties tegen,” vertelt ze. “Sommige mensen hebben alles al geregeld en zijn voorbereid op wat komt. Anderen worden overvallen door het nieuws en zitten nog vol ongeloof of onmacht.” Juist dan kan een vraag helpen. “Door iets bespreekbaar te maken, help je mensen soms om overzicht te krijgen of om nog iets uit te spreken wat belangrijk is. Je moet daarbij wel vertrouwen op je gevoel. Elke situatie is anders.” Blijven leren en delen Om haar werk goed te kunnen blijven doen, volgt Janneke regelmatig trainingen en cursussen. “Er is een breed aanbod en ik leer elke keer iets nieuws. Dat houdt me scherp.” Daarnaast komen vrijwilligers regelmatig samen om ervaringen te delen. “Dat is heel waardevol. Je leert van elkaar en krijgt praktische tips. Het helpt ook om alles wat je meemaakt een plek te geven.” Een andere wereld In het dagelijks leven werkt Janneke achter de schermen van televisieproducties, onder andere voor sport en nieuws. “Dat is een wereld van tempo en hectiek. Het vrijwilligerswerk is precies het tegenovergestelde. Hier draait alles om rust, aandacht en echt contact. Ik ben meestal twee tot drie uur bij iemand en stem me volledig af op de ander. Dat maakt het intens, maar ook heel waardevol.” Betrokkenheid die blijft Soms ontstaat er in korte tijd een sterke band. Zo was Janneke gedurende een periode intensief betrokken bij een cliënt en zijn partner. “We spraken veel met elkaar. Hij vertelde hoe hij zijn afscheid voor zich zag. Door daarover te praten leer je iemand beter kennen en hoor je wat belangrijk is voor diegene.” Na het overlijden bleef het contact bestaan. “Met zijn vrouw heb ik nog steeds regelmatig contact. We spreken af en doen samen iets gezelligs. Dat is niet gebruikelijk, maar in dit geval heel bijzonder.” Persoonlijk en dichtbij Het werk kan soms ook dichtbij komen. “Als iemand in een vergelijkbare levensfase zit als jijzelf, of kinderen heeft in dezelfde leeftijd als die van mij, dan raakt dat meer. Dan is het zwaarder, maar het is niet zo dat ik het niet wil doen.” Juist die persoonlijke betrokkenheid maakt het werk betekenisvol. Met aandacht aanwezig Janneke neemt altijd een tas mee naar haar bezoeken, gevuld met praktische spullen zoals boekjes, spelletjes en haar notitieboek. “Mijn telefoon zet ik uit. Even helemaal offline. Dat is eigenlijk ook een cadeautje voor mezelf. Bij de cliënt zet ik mijn eigen leven even op pauze. Ik ben er volledig voor de ander. Ook de trainingen en het blijven leren ziet ze als een cadeau. Het verrijkt mij als mens.” Waardevol werk Wat Janneke doet, is intens en vraagt aandacht, betrokkenheid en vertrouwen. “Je bent aanwezig in een van de meest kwetsbare fases van iemands leven. Dan gaat het niet om grote dingen, maar om comfort, rust en er zijn.” Met haar inzet draagt ze bij aan precies datgene waar VPTZ voor staat: ondersteuning bieden in de laatste levensfase, voor zowel de cliënt als de naasten. Heeft u interesse in het werken bij de VPTZ? Neem contact op via de website https://www.vptzgooienvechtstreek.nl/ of bel met de Vrijwilligerscentrale in uw gemeente.

Bert van Dam, een sociaal actief en betrokken meneer van 82-jarige leeftijd. Op het moment dat hij begint te vertellen weet ik dat ik veel ga opschrijven. Laten we beginnen bij wat u nu doet, meneer Bert? Filosofie Bert geeft lezingen Filosofie en schrijft twee wekelijkse columns in Gooise Meren Nieuws en Huizer Nieuws. De onderwerpen zijn filosofisch getint en gaan over asielzoekers en statushouders, hun beleving en hun kant van het verhaal. Hij laat de lezers van de kranten daar graag over nadenken. Mensenrechten Opgeleid als maatschappelijk werker vindt Bert zichzelf niet geschikt voor individuele hulp. Hij is daar te ongeduldig voor en stroomt door naar directeur Sociale Dienst. Burgerzaken en Onderwijs kwamen daarbij tot aan zijn pensioen. Het Sociaal Domein. Als hij 59 is gaat hij weer studeren: de deeltijdopleiding 1 e graads humanistisch vormingsonderwijs bij de Universiteit voor Humanistiek in Utrecht. Na zijn pensioen, toen 63 jaar jong, zet Bert zich vrijwillig in bij Amnesty International en dat doet hij zo’n 30 uur per week met gemak. Tijdens de Dag van de Mensenrechten ging hij met sprekers uit andere landen langs middelbare scholen om hun verhalen te vertellen en te ondersteunen. Om de studenten bekend te laten worden met het begrip mensenrechten en hoe dat in sommige landen geen recht is. Die lessen over mensenrechten geeft Bert aan vooral middelbare scholieren maar ook aan universitaire studenten.. Na 4 jaar stoppen de collega’s van de afdeling Educatie bij Amnesty en zo ook Bert. Hij wordt coördinator financiële hulp bij Humanitas ’t Gooi in Hilversum. Met plezier duurt dat 3 jaar. Vrijwilligers worden getraind, hij springt zo nodig zelf bij en uiteindelijk neemt een vriend die rol over. In de gevangenis Dat maakt de weg vrij om cursussen filosofie in de gevangenis te geven, onderdeel van de humanistische geestelijke verzorging. Gedetineerden in hun terugkeertraject melden zich daarvoor vrijwillig en in groepjes van zo’n 13 deelnemers wordt 1 keer per week een uur aan de hand van filosofische teksten met elkaar gepraat over thema’s als verantwoordelijkheid, angst, vrijheid, enz.. Bert deed dat 1x per week in Almere, Nieuwegein, Vugt, Zaanstad, Lelystad en ook din e vrouwengevangenis in Nieuwersluis. Vragen als ‘Hoe vrij ben je nog in de gevangenis?’ of ‘Waar geloof jij in?’ komen ook aan de orde.. Bert gaf de context aan met een stukje tekst van een filosoof en tijd om te lezen en daarna werd er gezamenlijk gesproken. Als voorbeeld vertelt Bert over de bewakers in de gevangenis, waar soms hele nare personen bij zitten. Gedetineerden lopen daar dan steeds tegen aan, ergeren zich en dat kan leiden tot conflicten. Bert vertelt dan het verhaal van vroeger over een autoritje met zijn kinderen op de achterbank. Bert wordt ingehaald en scherp afgesneden, direct is er mopperend commentaar en gebrom vanaf de achterbank. Waarop Bert zijn vraagt, “noem nou eens drie redenen waarom deze meneer die ons afsnijdt haast zou hebben?”. Allerlei redenen wordt opgenoemd en de sfeer is gelijk anders in de auto. Een week later komt een gedetineerde naar Bert toe. Toen dezelfde bewaker opnieuw vervelend vervelend was en hem op de kast probeerde te krijgen bedacht hij waarom dat zou kunnen zijn. Eén van de dingen die in hem opkwamen was, ‘ik zit hier maar jij ook en dit is echt geen leuke baan'. Weg irritatie. Bert begint te glimmen als hij hierover vertelt. Dit zijn mooie herinneringen . Een complete cyclus van lessen hebben het Filosofie Magazine gehaald en hij geeft toe dat dat zijn ego wel heeft gestreeld. Chinees eten Samen met zijn vrouw Vera geeft hij een half jaar Nederlandse les aan Oekraïense vluchtelingen in De Plataan in Naarden. Dat vonden zij fijn zo samen, les aan hoogopgeleide mensen die enorm gemotiveerd waren. Zij hebben hen omdat ze vriendinnen werden bij hen thuis uitgenodigd. Zo een keer per 2 maanden treffen zij elkaar en wordt er iets bijzonders gedaan. Zoals Chinees eten, dat kenden de Oekraïense dames helemaal niet. Met zuinige mondjes is eerst alles geproefd en uiteindelijk waren alle bakken leeg. Vorig jaar kwam Bert bij de COA-locatie terecht in de Witte Toren in Naarden. Hij is toen gaan schrijven over situaties en verhalen van vluchtelingen om begrip te kweken en de wereld een beetje mooier te maken na al dat ongenuanceerde verzet tegen de komst van deze noodopvang. Een voorbeeld is dat van een erg aardige vrouw uit de Gazastrook waar zijn woont met man en 6 kinderen, waarvan 1 kind doodziek is. Uitbehandeld in de regio mag moeder met haar zieke dochter naar het Maxima Kinderziekenhuis in Nederland komen voor een experimentele behandeling. Tijjdens deze behandeling breekt de oorlog uit. Haar dochter overlijdt en moeder kan niet terug naar Gaza waar vader met de andere kinderen de oorlog moet uitzitten en maar zien te overleven. Na 3 jaar oorlog lukt het in augustus om van Gaza naar Nederand te komen en wordt het gezin herenigd. In februari krijgen een woning toegewezen in Nieuwegein. Een woning die door iedereen werd afgewezen, schimmel op de muren en veel te klein voor een gezin met 5 kinderen. Maar er wordt wel gepaste dankbaarheid verwacht want weigeren kan niet en dat wordt ook betoond waar Bert dan weer erg verdrietig van wordt. Dankbaar moeten zijn omdat je totaal afhankelijk bent van anderen. Uiteindelijk heeft het gezin 3 weken de tijd gekregen om hun kleren en spulletjes in te pakken en 3 weken heen en weer met het openbaar vervoer (dat is dan 3 uur reizen) naar Nieuwegein te gaan. Glimlach Binnenkort schrijft Bert zijn laatste column. dan is alles wel zo’n beetje geschreven. Wat ga je dan doen, meneer Bert? Ach vervolgt hij, ik bridge, tennis en ik lag vanochtend nog in het zwembad met aquajogging. Ik geef nog lezingen en ga met het Coa overleggen wat ik verder nog voor hen kan betekenen. Bert eindigt het interview met wat hij als ervaring heeft opgedaan. Je weet zelf niet wat jouw effect is op een ander. Een van de gedetineerden noemde destijds het voorbeeld van Godzilla. Die monsterlijke hagedis in een film met zijn staart zwiept en niet doorheeft wat hij achter zich verwoest. Deze gedetineerde had begrepen: wat hijzelf had aangericht. Een paar jaar later hoort Bert hetzelfde voorbeeld van Godzilla verteld door iemand anders in een andere gevangenis. En weer breekt de zon door op het gezicht van Bert.  Met dank aan meneer Bert van Dam en zijn manier van zingeving. Een van de columns die Bert heeft geschreven voor de krant; Filosoof Bert van Dam (82) is vrijwilliger bij de noodopvang van het Coa aan de werkhaven in Huizen. Elke veertien dagen deelt hij zijn observaties vanaf de opvanglocatie. Wat speelt er achter de deuren van deze tijdelijke voorziening? Hoe vinden mensen houvast in onzekere tijden? Met oog voor detail en hart voor de mens vertelt Bert over het tijdelijke leven, de veerkracht én de kwetsbaarheid van de bewoners. Zijn doel? De wereld een beetje mooier maken. Anders zijn Zoals zoveel landen kent Nederland veel subculturen. Die kan je indelen op basis van regio, stad of platteland, sociale klasse. Inmiddels zijn er veel Nederlanders waarvan de wortels in een ander land liggen, zowel van binnen als van buiten Europa. Uit welke cultuur of subcultuur je ook komt, voor bijna iedereen gaat op dat we het liefst omgaan met mensen die op ons lijken, die onze eigen meningen en standpunten bevestigen. Terwijl culturele bewustwording je leven enorm kan verrijken. Iedereen kijkt door een bril die is gevormd door opvoeding, onderwijs en de samenleving waarin hij is opgegroeid. Een cultuurspiegel laat zien dat jouw ‘normaal’ voor vluchtelingen zoals die in de haven van Huizen ‘vreemd’ kan zijn. Het helpt je inzien dat iemand niet alleen een vluchteling is, maar een individu met een rijke geschiedenis, talenten en dromen die vaak universeel zijn. Een cultuurspiegel brengt inzicht waardoor verschillen kunnen worden overbrugd. In ons land is directheid en oogcontact vaak een teken van eerlijkheid. In andere culturen kan dit juist als agressief of respectloos worden ervaren. Ik heb een afspraak met Samir. Hij is 10 minuten te laat. Zou het zo kunnen zijn dat Samir anders omgaat met tijd? Samir heeft iets te eten meegebracht. Iets wat ik echt niet lust. Hij dringt aan: in de cultuur van Samir is gastvrijheid een heilige plicht en is aandringen beleefd. Om me niet ongemakkelijk te voelen vraag ik om een kopje thee. Moeilijker is het niet.