Vrijwilligers BEL aan het woord

Bert van Dam, een sociaal actief en betrokken meneer van 82-jarige leeftijd. Op het moment dat hij begint te vertellen weet ik dat ik veel ga opschrijven. Laten we beginnen bij wat u nu doet, meneer Bert? Filosofie Bert geeft lezingen Filosofie en schrijft twee wekelijkse columns in Gooise Meren Nieuws en Huizer Nieuws. De onderwerpen zijn filosofisch getint en gaan over asielzoekers en statushouders, hun beleving en hun kant van het verhaal. Hij laat de lezers van de kranten daar graag over nadenken. Mensenrechten Opgeleid als maatschappelijk werker vindt Bert zichzelf niet geschikt voor individuele hulp. Hij is daar te ongeduldig voor en stroomt door naar directeur Sociale Dienst. Burgerzaken en Onderwijs kwamen daarbij tot aan zijn pensioen. Het Sociaal Domein. Als hij 59 is gaat hij weer studeren: de deeltijdopleiding 1 e graads humanistisch vormingsonderwijs bij de Universiteit voor Humanistiek in Utrecht. Na zijn pensioen, toen 63 jaar jong, zet Bert zich vrijwillig in bij Amnesty International en dat doet hij zo’n 30 uur per week met gemak. Tijdens de Dag van de Mensenrechten ging hij met sprekers uit andere landen langs middelbare scholen om hun verhalen te vertellen en te ondersteunen. Om de studenten bekend te laten worden met het begrip mensenrechten en hoe dat in sommige landen geen recht is. Die lessen over mensenrechten geeft Bert aan vooral middelbare scholieren maar ook aan universitaire studenten.. Na 4 jaar stoppen de collega’s van de afdeling Educatie bij Amnesty en zo ook Bert. Hij wordt coördinator financiële hulp bij Humanitas ’t Gooi in Hilversum. Met plezier duurt dat 3 jaar. Vrijwilligers worden getraind, hij springt zo nodig zelf bij en uiteindelijk neemt een vriend die rol over. In de gevangenis Dat maakt de weg vrij om cursussen filosofie in de gevangenis te geven, onderdeel van de humanistische geestelijke verzorging. Gedetineerden in hun terugkeertraject melden zich daarvoor vrijwillig en in groepjes van zo’n 13 deelnemers wordt 1 keer per week een uur aan de hand van filosofische teksten met elkaar gepraat over thema’s als verantwoordelijkheid, angst, vrijheid, enz.. Bert deed dat 1x per week in Almere, Nieuwegein, Vugt, Zaanstad, Lelystad en ook din e vrouwengevangenis in Nieuwersluis. Vragen als ‘Hoe vrij ben je nog in de gevangenis?’ of ‘Waar geloof jij in?’ komen ook aan de orde.. Bert gaf de context aan met een stukje tekst van een filosoof en tijd om te lezen en daarna werd er gezamenlijk gesproken. Als voorbeeld vertelt Bert over de bewakers in de gevangenis, waar soms hele nare personen bij zitten. Gedetineerden lopen daar dan steeds tegen aan, ergeren zich en dat kan leiden tot conflicten. Bert vertelt dan het verhaal van vroeger over een autoritje met zijn kinderen op de achterbank. Bert wordt ingehaald en scherp afgesneden, direct is er mopperend commentaar en gebrom vanaf de achterbank. Waarop Bert zijn vraagt, “noem nou eens drie redenen waarom deze meneer die ons afsnijdt haast zou hebben?”. Allerlei redenen wordt opgenoemd en de sfeer is gelijk anders in de auto. Een week later komt een gedetineerde naar Bert toe. Toen dezelfde bewaker opnieuw vervelend vervelend was en hem op de kast probeerde te krijgen bedacht hij waarom dat zou kunnen zijn. Eén van de dingen die in hem opkwamen was, ‘ik zit hier maar jij ook en dit is echt geen leuke baan'. Weg irritatie. Bert begint te glimmen als hij hierover vertelt. Dit zijn mooie herinneringen . Een complete cyclus van lessen hebben het Filosofie Magazine gehaald en hij geeft toe dat dat zijn ego wel heeft gestreeld. Chinees eten Samen met zijn vrouw Vera geeft hij een half jaar Nederlandse les aan Oekraïense vluchtelingen in De Plataan in Naarden. Dat vonden zij fijn zo samen, les aan hoogopgeleide mensen die enorm gemotiveerd waren. Zij hebben hen omdat ze vriendinnen werden bij hen thuis uitgenodigd. Zo een keer per 2 maanden treffen zij elkaar en wordt er iets bijzonders gedaan. Zoals Chinees eten, dat kenden de Oekraïense dames helemaal niet. Met zuinige mondjes is eerst alles geproefd en uiteindelijk waren alle bakken leeg. Vorig jaar kwam Bert bij de COA-locatie terecht in de Witte Toren in Naarden. Hij is toen gaan schrijven over situaties en verhalen van vluchtelingen om begrip te kweken en de wereld een beetje mooier te maken na al dat ongenuanceerde verzet tegen de komst van deze noodopvang. Een voorbeeld is dat van een erg aardige vrouw uit de Gazastrook waar zijn woont met man en 6 kinderen, waarvan 1 kind doodziek is. Uitbehandeld in de regio mag moeder met haar zieke dochter naar het Maxima Kinderziekenhuis in Nederland komen voor een experimentele behandeling. Tijjdens deze behandeling breekt de oorlog uit. Haar dochter overlijdt en moeder kan niet terug naar Gaza waar vader met de andere kinderen de oorlog moet uitzitten en maar zien te overleven. Na 3 jaar oorlog lukt het in augustus om van Gaza naar Nederand te komen en wordt het gezin herenigd. In februari krijgen een woning toegewezen in Nieuwegein. Een woning die door iedereen werd afgewezen, schimmel op de muren en veel te klein voor een gezin met 5 kinderen. Maar er wordt wel gepaste dankbaarheid verwacht want weigeren kan niet en dat wordt ook betoond waar Bert dan weer erg verdrietig van wordt. Dankbaar moeten zijn omdat je totaal afhankelijk bent van anderen. Uiteindelijk heeft het gezin 3 weken de tijd gekregen om hun kleren en spulletjes in te pakken en 3 weken heen en weer met het openbaar vervoer (dat is dan 3 uur reizen) naar Nieuwegein te gaan. Glimlach Binnenkort schrijft Bert zijn laatste column. dan is alles wel zo’n beetje geschreven. Wat ga je dan doen, meneer Bert? Ach vervolgt hij, ik bridge, tennis en ik lag vanochtend nog in het zwembad met aquajogging. Ik geef nog lezingen en ga met het Coa overleggen wat ik verder nog voor hen kan betekenen. Bert eindigt het interview met wat hij als ervaring heeft opgedaan. Je weet zelf niet wat jouw effect is op een ander. Een van de gedetineerden noemde destijds het voorbeeld van Godzilla. Die monsterlijke hagedis in een film met zijn staart zwiept en niet doorheeft wat hij achter zich verwoest. Deze gedetineerde had begrepen: wat hijzelf had aangericht. Een paar jaar later hoort Bert hetzelfde voorbeeld van Godzilla verteld door iemand anders in een andere gevangenis. En weer breekt de zon door op het gezicht van Bert.  Met dank aan meneer Bert van Dam en zijn manier van zingeving. Een van de columns die Bert heeft geschreven voor de krant; Filosoof Bert van Dam (82) is vrijwilliger bij de noodopvang van het Coa aan de werkhaven in Huizen. Elke veertien dagen deelt hij zijn observaties vanaf de opvanglocatie. Wat speelt er achter de deuren van deze tijdelijke voorziening? Hoe vinden mensen houvast in onzekere tijden? Met oog voor detail en hart voor de mens vertelt Bert over het tijdelijke leven, de veerkracht én de kwetsbaarheid van de bewoners. Zijn doel? De wereld een beetje mooier maken. Anders zijn Zoals zoveel landen kent Nederland veel subculturen. Die kan je indelen op basis van regio, stad of platteland, sociale klasse. Inmiddels zijn er veel Nederlanders waarvan de wortels in een ander land liggen, zowel van binnen als van buiten Europa. Uit welke cultuur of subcultuur je ook komt, voor bijna iedereen gaat op dat we het liefst omgaan met mensen die op ons lijken, die onze eigen meningen en standpunten bevestigen. Terwijl culturele bewustwording je leven enorm kan verrijken. Iedereen kijkt door een bril die is gevormd door opvoeding, onderwijs en de samenleving waarin hij is opgegroeid. Een cultuurspiegel laat zien dat jouw ‘normaal’ voor vluchtelingen zoals die in de haven van Huizen ‘vreemd’ kan zijn. Het helpt je inzien dat iemand niet alleen een vluchteling is, maar een individu met een rijke geschiedenis, talenten en dromen die vaak universeel zijn. Een cultuurspiegel brengt inzicht waardoor verschillen kunnen worden overbrugd. In ons land is directheid en oogcontact vaak een teken van eerlijkheid. In andere culturen kan dit juist als agressief of respectloos worden ervaren. Ik heb een afspraak met Samir. Hij is 10 minuten te laat. Zou het zo kunnen zijn dat Samir anders omgaat met tijd? Samir heeft iets te eten meegebracht. Iets wat ik echt niet lust. Hij dringt aan: in de cultuur van Samir is gastvrijheid een heilige plicht en is aandringen beleefd. Om me niet ongemakkelijk te voelen vraag ik om een kopje thee. Moeilijker is het niet.

In de BEL-gemeenten werd al vanaf begin mei op indrukwekkende wijze stilgestaan bij 80 jaar vrijheid. Met stille tochten, herdenkingen, muziek, optochten, een pubquiz en het aansteken van het Bevrijdingsvuur werd de vrijheid gevierd. Ook in bijvoorbeeld woonzorgcentra werd hier aandacht aan besteed. De sfeer was soms nostalgisch, soms ontroerend en maakte vaak veel indruk. Vele toegewijde vrijwilligers maakten dit mogelijk. Hun betrokkenheid en warmte brachten generaties samen en benadrukten het belang van vrijheid en gemeenschapszin.

Wat hebben een kapper en radiopresentator gemeen? Ze voeren beiden veel gesprekken. Dat dacht Carla Touw (62) ook toen de kapsalons tijdens de Coronapandemie hun deuren moesten sluiten. Als kapster was ze gewend om veel gesprekken te voeren en te luisteren naar mensen. Dus toen ze een oproep tegenkwam van Radio Laren waarin ze aangaven dat ze op zoek waren naar presentatoren, leek haar dat wel wat. Ben jij benieuwd hoe het is om vrijwilliger te zijn bij Radio Laren en lijkt jou dit ook leuk? In dit artikel vertelt Carla over Radio Laren, haar rol als vrijwilliger, en doet ze een oproepje voor nieuwe vrijwilligers. Lef, nieuwsgierigheid en een brede interesse Knippen doet Carla er niet meer bij, maar veel gesprekken voeren wel. Ze heeft inmiddels alweer een aantal jaren haar eigen programma bij Radio Laren; Carla in Touw en zit ze in de redactie van het Ondernemerscafé. “Voor Carla in Touw interview ik mensen uit Laren over actuele onderwerpen. Voor het Ondernemerscafé interview ik ondernemers uit Laren. Ik ga bijvoorbeeld in gesprek met nieuwe ondernemers, maar bespreek ook de problemen waar ondernemers tegenaanlopen. Ik zet mij zo’n 8 uur per maand in als vrijwilliger bij Radio Laren.” Het presenteren en interviewen past Carla als een handschoen. “Ik ben van nature nieuwsgierig en breed geïnteresseerd. Daarnaast vind ik het leuk dat er wat lef nodig is om mensen aan te spreken. Al helpt het wel dat ik kan zeggen dat ik van Radio Laren ben. Dat opent deuren. Ik ontmoet nieuwe mensen en leer nieuwe dingen. Ik kan alles vragen en op die manier mijn kennis verrijken. Dat maakt het interessant, naast dat ik het leuk vind om te luisteren naar verhalen en om mensen te verbinden. Dat verbinden gebeurt bijvoorbeeld wanneer Carla meerdere gasten tegelijk uitnodigt om over een onderwerp te spreken. “Maar ook doordat mensen de ruimte krijgen om zich voor te stellen en een podium krijgen.” Een warm bad Het is dus geen geheim dat Carla haar vrijwilligerswerk graag doet. “Iedereen is blij als ik de studio binnenkom en het voelt echt als een warm bad. Het is een enorm leuke club mensen die een groot hart hebben voor Radio Laren. Daarnaast krijg je veel vrijheid. Ik zou mijn vrijwilligerswerk een 8 geven.” Een interview met een staartje Radio Laren is op zoek naar meer vrijwilligers. “We zoeken een zoeken een redacteur die zich voor een aantal uren per week wil inzetten.” Op de vraag of deze vacature al staat op de site van Vrijwilligerscentrale BEL, onderdeel van Versa Vrijwilligerscentrale, is het antwoord nee. Zo krijgt het interview nog een staartje. Naast het delen van een mooi verhaal, wordt er ook contact gelegd met Annemieke Biemond, die als Adviseur Vrijwillige Inzet werkzaam is bij Vrijwilligerscentrale BEL. Zij legt Carla uit hoe de website van de vrijwilligerscentrale werkt en hoe Radio Laren de vacaturebank kan gebruiken. Een aantal weken na het interview staat de vacature op de vacaturebank van Versa Vrijwilligerscentrale. Dus ben je op zoek naar een leuke klus? Bekijk dan hier de vacature .

Stel jezelf even voor “Mijn naam is Peter van Drenth, 66 jaar, na 54 jaar in Eemnes gewoond te hebben, inmiddels ruim 4 jaar woonachtig in Amersfoort. Ik ben getrouwd met Marijke en werkzaam als servicemanager voor Intersolve.” Wat voor vrijwilligerswerk doe je en waar? “Ik ben bestuurslid van Energie Coöperatie Eemnes, een initiatief van een aantal bewoners in Eemnes. Deze coöperatie houdt zich bezig met alle onderwerpen met betrekking tot de energietransitie. We doen dit met zo’n 15 vrijwilligers.” Hoe lang doe je dit al? “Ik ben sinds de oprichting in 2016 betrokken bij de coöperatie. Ik ben 6 jaar voorzitter geweest en sinds begin van dit jaar weer als secretaris actief. Daarnaast hou ik me bezig met diverse praktische zaken voor de coöperatie. En ook met ontwikkelingen als energiegemeenschap en lokaal eigendom binnen grote projecten (zon, wind, opslag). Verder ben ik betrokken bij het onderzoek naar een samenwerking tussen energie coöperaties binnen de BEL-gemeenten.” Wat is de reden om je op deze manier vrijwillig in te zetten? “Ik was nieuwsgierig, in eerste instantie naar wat er nodig was voor het verduurzamen van mijn toenmalige woning in Eemnes. Dat werd breder toen mij duidelijk werd welke uitdaging de energietransitie betekent voor ons allemaal. Ik vind het mooi dat wij als coöperatie de bewoners van Eemnes kunnen helpen bij hun zoektocht naar passende oplossingen en bij het verkrijgen van zeggenschap over (een deel van) de transitie.” Hoe vind je het om dit te doen? “Ik vind het heel inspirerend, ik heb een hoop geleerd over de energietransitie, onder andere van andere vrijwilligers, van collega-coöperaties en hun ideeën, en bezieling. Maar ook om wat wij en andere coöperaties inmiddels bereikt hebben en wat er aan plannen is om nog meer te realiseren.” Wat staat er op je bucketlist “Dat zijn wel een paar zaken: · Onze coöperatie is van, voor en door bewoners van Eemnes, een beweging die bewoners wil verenigen! Het zou mooi zijn als we groter kunnen worden, om meer bij te dragen aan de energietransitie. En dat zoveel als mogelijk met de hulp van vrijwilligers. · Het realiseren van een lokale energiegemeenschap die baas is over haar eigen duurzame stroom(prijs) en die toegankelijk is voor alle Eemnessers. · En hopelijk het realiseren van een groot coöperatief project, waarin bewoners participeren, met zeggenschap, maar ook met profijt. Denk hierbij aan een zon-op-land, of een zon-op-dak project.” Waar haal je je inspiratie vandaan. “Het enthousiasme binnen de groep vrijwilligers en de kennis die we met zijn allen hebben opgedaan, is heel inspirerend. En natuurlijk de mensen die we hebben kunnen helpen. De voorbeelden in onze directe omgeving inspireren mij. Binnen Energie Verbonden, de samenwerkende coöperaties binnen Gooi en Vechtstreek, zien we mooie en succesvolle initiatieven. Binnen de provincie Utrecht zien we coöperaties die samen optrekken en die grote projecten, zoals zon op land, windmolens, of solar-carports kunnen realiseren. En het is mooi om te zien dat de coöperatieve beweging meer en meer partner is van de overheid, lokaal, regionaal en landelijk. Dus de beweging van bewoners, de beweging van onderop, doet er meer en meer toe! Daarnaast is er ook een goede samenwerking tussen Vrijwilligerscentrale BEL en Energie Coöperatie Eemnes. We lopen vaak samen op als het gaat over het uitwisselen van ideeën. We zijn altijd op zoek naar waar we elkaar kunnen versterken waardoor we allebei als organisaties kunnen groeien.” Alles wat je aandacht geeft groeit “Ja, dat is helemaal waar, we willen mensen helpen stappen te zetten binnen de energietransitie. Dat is een lang traject, met veel onduidelijkheden. Met onze kennis en aandacht willen we zoveel mogelijk mensen bereiken; ieder op zijn of haar niveau en passend bij de eigen mogelijkheden. Om zo met elkaar te leren wat er nodig is om iedereen mee te laten doen. Dat vraagt continue aandacht, willen we stappen blijven zetten.” Wil je verder nog iets kwijt? “Ja het zou fijn zijn als we onze coöperatie kunnen versterken met nieuwe leden en vooral ook met nieuwe vrijwilligers. Mensen die hun kwaliteiten willen inzetten, om zo nog meer te kunnen bereiken voor onze bewoners, zeg maar Energie voor Energie! Dit artikel maakt deel uit van de campagne 'Alles dat je aandacht geeft groeit'. Klik hier als je meer wil weten over deze campagne .