Vrijwilligers GM aan het woord

Tijs 26 jaar doet vrijwilligerswerk naast zijn drukke baan

Zingen voor de ziel!

Schatbewaarder van het Muiderslot

Bert van Dam, een sociaal actief en betrokken meneer van 82-jarige leeftijd. Op het moment dat hij begint te vertellen weet ik dat ik veel ga opschrijven. Laten we beginnen bij wat u nu doet, meneer Bert? Filosofie Bert geeft lezingen Filosofie en schrijft twee wekelijkse columns in Gooise Meren Nieuws en Huizer Nieuws. De onderwerpen zijn filosofisch getint en gaan over asielzoekers en statushouders, hun beleving en hun kant van het verhaal. Hij laat de lezers van de kranten daar graag over nadenken. Mensenrechten Opgeleid als maatschappelijk werker vindt Bert zichzelf niet geschikt voor individuele hulp. Hij is daar te ongeduldig voor en stroomt door naar directeur Sociale Dienst. Burgerzaken en Onderwijs kwamen daarbij tot aan zijn pensioen. Het Sociaal Domein. Als hij 59 is gaat hij weer studeren: de deeltijdopleiding 1 e graads humanistisch vormingsonderwijs bij de Universiteit voor Humanistiek in Utrecht. Na zijn pensioen, toen 63 jaar jong, zet Bert zich vrijwillig in bij Amnesty International en dat doet hij zo’n 30 uur per week met gemak. Tijdens de Dag van de Mensenrechten ging hij met sprekers uit andere landen langs middelbare scholen om hun verhalen te vertellen en te ondersteunen. Om de studenten bekend te laten worden met het begrip mensenrechten en hoe dat in sommige landen geen recht is. Die lessen over mensenrechten geeft Bert aan vooral middelbare scholieren maar ook aan universitaire studenten.. Na 4 jaar stoppen de collega’s van de afdeling Educatie bij Amnesty en zo ook Bert. Hij wordt coördinator financiële hulp bij Humanitas ’t Gooi in Hilversum. Met plezier duurt dat 3 jaar. Vrijwilligers worden getraind, hij springt zo nodig zelf bij en uiteindelijk neemt een vriend die rol over. In de gevangenis Dat maakt de weg vrij om cursussen filosofie in de gevangenis te geven, onderdeel van de humanistische geestelijke verzorging. Gedetineerden in hun terugkeertraject melden zich daarvoor vrijwillig en in groepjes van zo’n 13 deelnemers wordt 1 keer per week een uur aan de hand van filosofische teksten met elkaar gepraat over thema’s als verantwoordelijkheid, angst, vrijheid, enz.. Bert deed dat 1x per week in Almere, Nieuwegein, Vugt, Zaanstad, Lelystad en ook din e vrouwengevangenis in Nieuwersluis. Vragen als ‘Hoe vrij ben je nog in de gevangenis?’ of ‘Waar geloof jij in?’ komen ook aan de orde.. Bert gaf de context aan met een stukje tekst van een filosoof en tijd om te lezen en daarna werd er gezamenlijk gesproken. Als voorbeeld vertelt Bert over de bewakers in de gevangenis, waar soms hele nare personen bij zitten. Gedetineerden lopen daar dan steeds tegen aan, ergeren zich en dat kan leiden tot conflicten. Bert vertelt dan het verhaal van vroeger over een autoritje met zijn kinderen op de achterbank. Bert wordt ingehaald en scherp afgesneden, direct is er mopperend commentaar en gebrom vanaf de achterbank. Waarop Bert zijn vraagt, “noem nou eens drie redenen waarom deze meneer die ons afsnijdt haast zou hebben?”. Allerlei redenen wordt opgenoemd en de sfeer is gelijk anders in de auto. Een week later komt een gedetineerde naar Bert toe. Toen dezelfde bewaker opnieuw vervelend vervelend was en hem op de kast probeerde te krijgen bedacht hij waarom dat zou kunnen zijn. Eén van de dingen die in hem opkwamen was, ‘ik zit hier maar jij ook en dit is echt geen leuke baan'. Weg irritatie. Bert begint te glimmen als hij hierover vertelt. Dit zijn mooie herinneringen . Een complete cyclus van lessen hebben het Filosofie Magazine gehaald en hij geeft toe dat dat zijn ego wel heeft gestreeld. Chinees eten Samen met zijn vrouw Vera geeft hij een half jaar Nederlandse les aan Oekraïense vluchtelingen in De Plataan in Naarden. Dat vonden zij fijn zo samen, les aan hoogopgeleide mensen die enorm gemotiveerd waren. Zij hebben hen omdat ze vriendinnen werden bij hen thuis uitgenodigd. Zo een keer per 2 maanden treffen zij elkaar en wordt er iets bijzonders gedaan. Zoals Chinees eten, dat kenden de Oekraïense dames helemaal niet. Met zuinige mondjes is eerst alles geproefd en uiteindelijk waren alle bakken leeg. Vorig jaar kwam Bert bij de COA-locatie terecht in de Witte Toren in Naarden. Hij is toen gaan schrijven over situaties en verhalen van vluchtelingen om begrip te kweken en de wereld een beetje mooier te maken na al dat ongenuanceerde verzet tegen de komst van deze noodopvang. Een voorbeeld is dat van een erg aardige vrouw uit de Gazastrook waar zijn woont met man en 6 kinderen, waarvan 1 kind doodziek is. Uitbehandeld in de regio mag moeder met haar zieke dochter naar het Maxima Kinderziekenhuis in Nederland komen voor een experimentele behandeling. Tijjdens deze behandeling breekt de oorlog uit. Haar dochter overlijdt en moeder kan niet terug naar Gaza waar vader met de andere kinderen de oorlog moet uitzitten en maar zien te overleven. Na 3 jaar oorlog lukt het in augustus om van Gaza naar Nederand te komen en wordt het gezin herenigd. In februari krijgen een woning toegewezen in Nieuwegein. Een woning die door iedereen werd afgewezen, schimmel op de muren en veel te klein voor een gezin met 5 kinderen. Maar er wordt wel gepaste dankbaarheid verwacht want weigeren kan niet en dat wordt ook betoond waar Bert dan weer erg verdrietig van wordt. Dankbaar moeten zijn omdat je totaal afhankelijk bent van anderen. Uiteindelijk heeft het gezin 3 weken de tijd gekregen om hun kleren en spulletjes in te pakken en 3 weken heen en weer met het openbaar vervoer (dat is dan 3 uur reizen) naar Nieuwegein te gaan. Glimlach Binnenkort schrijft Bert zijn laatste column. dan is alles wel zo’n beetje geschreven. Wat ga je dan doen, meneer Bert? Ach vervolgt hij, ik bridge, tennis en ik lag vanochtend nog in het zwembad met aquajogging. Ik geef nog lezingen en ga met het Coa overleggen wat ik verder nog voor hen kan betekenen. Bert eindigt het interview met wat hij als ervaring heeft opgedaan. Je weet zelf niet wat jouw effect is op een ander. Een van de gedetineerden noemde destijds het voorbeeld van Godzilla. Die monsterlijke hagedis in een film met zijn staart zwiept en niet doorheeft wat hij achter zich verwoest. Deze gedetineerde had begrepen: wat hijzelf had aangericht. Een paar jaar later hoort Bert hetzelfde voorbeeld van Godzilla verteld door iemand anders in een andere gevangenis. En weer breekt de zon door op het gezicht van Bert.  Met dank aan meneer Bert van Dam en zijn manier van zingeving. Een van de columns die Bert heeft geschreven voor de krant; Filosoof Bert van Dam (82) is vrijwilliger bij de noodopvang van het Coa aan de werkhaven in Huizen. Elke veertien dagen deelt hij zijn observaties vanaf de opvanglocatie. Wat speelt er achter de deuren van deze tijdelijke voorziening? Hoe vinden mensen houvast in onzekere tijden? Met oog voor detail en hart voor de mens vertelt Bert over het tijdelijke leven, de veerkracht én de kwetsbaarheid van de bewoners. Zijn doel? De wereld een beetje mooier maken. Anders zijn Zoals zoveel landen kent Nederland veel subculturen. Die kan je indelen op basis van regio, stad of platteland, sociale klasse. Inmiddels zijn er veel Nederlanders waarvan de wortels in een ander land liggen, zowel van binnen als van buiten Europa. Uit welke cultuur of subcultuur je ook komt, voor bijna iedereen gaat op dat we het liefst omgaan met mensen die op ons lijken, die onze eigen meningen en standpunten bevestigen. Terwijl culturele bewustwording je leven enorm kan verrijken. Iedereen kijkt door een bril die is gevormd door opvoeding, onderwijs en de samenleving waarin hij is opgegroeid. Een cultuurspiegel laat zien dat jouw ‘normaal’ voor vluchtelingen zoals die in de haven van Huizen ‘vreemd’ kan zijn. Het helpt je inzien dat iemand niet alleen een vluchteling is, maar een individu met een rijke geschiedenis, talenten en dromen die vaak universeel zijn. Een cultuurspiegel brengt inzicht waardoor verschillen kunnen worden overbrugd. In ons land is directheid en oogcontact vaak een teken van eerlijkheid. In andere culturen kan dit juist als agressief of respectloos worden ervaren. Ik heb een afspraak met Samir. Hij is 10 minuten te laat. Zou het zo kunnen zijn dat Samir anders omgaat met tijd? Samir heeft iets te eten meegebracht. Iets wat ik echt niet lust. Hij dringt aan: in de cultuur van Samir is gastvrijheid een heilige plicht en is aandringen beleefd. Om me niet ongemakkelijk te voelen vraag ik om een kopje thee. Moeilijker is het niet.

Hi, Mijn naam is Sydney, ik ben 23 jaar jong en studeer creative business en ik doe vrijwilligerswerk bij de nagelsalon van Vivium Naarderheem in Naarden. Ik ben hiermee begonnen in 2022, toen ik even niets om handen had. Ik wilde graag iets kunnen geven aan een ander, iets nieuws proberen en mij inzetten voor iets anders dan het gebruikelijke studeren of werken. Zo kwam ik op de website van Versa Vrijwilligerscentrale Gooise Meren de vacature tegen als vrijwilliger bij de nagelsalon in de ouderenzorg. Al snel merkte ik dat ik een leuke klik had met deze doelgroep. Ik word er blij van hoe dankbaar zij zijn voor mijn komst iedere donderdagochtend, lokaal voelde het voor mij als iets kleins. Voor hen voelde het groots. Dus ben je jong en je wilt ook iets betekenen voor een ander, kijk op de site van de Versa Vrijwilligerscentrale. Er is altijd iets te doen en je kunt echt van betekenis zijn!

Sam el Arabawy helpt altijd overal mee. Dat zit gewoon in haar. Vroeger al op school als er extra handjes nodig waren en tijdens koffie-ochtenden in de Koepel. Sinds drie jaar helpt ze als vrijwilliger bij Vluchtelingenwerk Hilversum, Gooi en Vechtstreek. Ze begon als tolk bij Vluchtelingenwerk en nu is zij ook maatschappelijk begeleider en budgetcoach. Maar haar hart ligt wel bij het tolken. “Als tolk ben je echt een cultuurverbinder. Vooral als mensen net uit de opvang komen - vaak Ter Apel - en ze komen naar Hilversum, hebben ze geen idee waar ze moeten beginnen. Waar ze moeten zijn. Als je de taal niet spreekt en de cultuur nieuw is voor je, dan is het heel lastig. Hoe werkt het hier en welke route moeten ze bewandelen? Waar kunnen ze anderen ontmoeten?” Bij Vluchtelingenwerk voelt El Arabawy zich erg gewaardeerd. Hoe kwam ze er terecht? “Gewoon gegoogled. Ik had zeventien jaar bij een naschoolse kinderopvang gewerkt en zocht iets anders. Toen zag ik online dat ze een Arabische tolk zochten. Ik kom uit Egypte, spreek goed Arabisch dus ik dacht dat dat wel iets voor mij zou zijn. Ik heb eerst een gesprek gehad bij de vrijwilligerscentrale van Versa op de Eemnesserweg en daarna een gesprek bij Vluchtelingenwerk. Dat voelde meteen goed, ze waren ook heel aardig. Ze vroegen me wat ik wilde, wat ik kon en wat mijn wensen waren. Toen ben ik voorzichtig als tolk begonnen. Daar ben ik in de loop van de tijd wel in gegroeid.” Begrip kweken De Nederlandse taalcursussen voor vluchtelingen beginnen vaak pas later, als de mensen een beetje bijgekomen en gewend zijn in hun nieuwe omgeving en als het drama van het vluchten iets is gaan liggen. “Maar in de tussentijd kan er bijvoorbeeld wel miscommunicatie ontstaan en kunnen ze onenigheid krijgen met de nieuwe buren. Ik kan dan in hun eigen taal en op hun manier uitleggen waarom de buurman boos is, wat in Nederland de norm is. Dat mensen hier vaak niet tot ‘s avonds laat opblijven omdat ze de volgende dag weer vroeg moeten werken. Als de nieuwkomers dat weten, kunnen ze er rekening mee houden. Zo voorkom je problemen. Dat bedoel ik met cultuurverbinder. Begrip kweken voor elkaars cultuur.” Mensen moeten elkaar helpen, vindt El Arabawy. Nederland wil ook meer naar een participatiemaatschappij. Bij Vluchtelingenwerk krijgen de mensen die net in Nederland zijn, de eerste stap om te participeren, om mee te doen. Zelf komt El Arabawy uit Egypte. Haar man, ook een Egyptenaar die toen al in Nederland woonde, was op vakantie in Egypte en ze werden verliefd. Ze trouwden en El Arabawy ging mee naar Nederland. “Toen ik hier kwam, had ik het voordeel van het sociale netwerk dat mijn man hier al had opgebouwd. Inmiddels woon ik langer in Nederland dan dat ik in Egypte heb gewoond. Ik zeg altijd Egypte is mijn vaderland, Nederland mijn moederland. Maar ik heb doordat ik zelf naar Nederland ben gegaan, wel begrip voor mensen die hier komen en helemaal niemand kennen, de taal niet beheersen, voor wie de cultuur vreemd is en die helemaal geen netwerk hebben.” Ik ga ervan stralen Vrijwilligerswerk hoort bij El Arabawy. Ze heeft het altijd gedaan en zal het altijd blijven doen. “Ik kan niet zonder. Ik word er echt blij van. Je helpt mensen en daardoor help je jezelf ook, ik ga ervan stralen en neem dat gevoel weer mee naar huis. Waar ik vervolgens met een glimlach rondloop. Je voelt je gewaardeerd, het is goed voor je sociale contacten. Je praat met collega’s, je helpt elkaar, je geeft elkaar complimenten, het voelt inmiddels als familie voor me. En iedereen kan het, iedereen kan bijdragen aan een mooiere samenleving. Het is niet ik ik, maar we we. Nederland is al mooi, maar kan nog mooier. Ik ben bezig om ook weer met een betaalde parttime baan te starten, maar bij Vluchtelingenwerk wil ik nooit meer weg.” Vluchtelingenwerk Hilversum, Gooi en Omstreken zoekt nog vrijwilligers. Graag zelfs. El Arabawy: “We moedigen vluchtelingen ook aan om vrijwilligerswerk te doen. Zo ontmoet je andere mensen, je helpt de samenleving en het staat ook nog eens goed op je cv. Je krijgt cursussen en trainingen als dat nodig is, je krijgt begrip voor elkaars cultuur, je voelt je echt betrokken.” Van Arabische sprekende mensen die anderen kunnen helpen met hun administratie, tot praktijkcoaches die nieuwkomers meenemen naar een koffie-ochtend in een buurthuis of de bibliotheek. Iets voor u? Heeft u interesse in een vrijwilligersvacature bij Vluchtelingenwerk Hilversum (en Wijdemeren)? Meer weten of aanmelden kan via www.versavrijwilligerscentrale.nl. Ook voor andere leuke en nuttige vrijwilligersvacatures. Dit interview heeft in de Gooi en Eembode online gestaan. Met dank aan de Gooi en Eembode mogen dit interview ook op ons platform plaatsen.